Mei-dagboek: pijnlijke voeten en struikelsteentjes

Het struikelsteentje

Het struikelsteentje

Als Anne-Frank-Ambassadrice-in-opleiding volgt redactielid Imre Korpadi een traject van een jaar, waaronder een vijfdaags programma in mei samen met Duitse ambassadeurs. In teken van het thema “Freedom” hield ze een paar dagboekfragmenten hiervan bij.

Ik wist niet dat het mogelijk was, maar de kilometerteller op de mobiel van één van mijn AFH-maatjes loog niet: we hadden al bijna tien kilometer door Amsterdam gestruind. Langs toeristische aandachtrekkerij-shops, over grachten met uitzicht nog mooier dan op de ansichtkaarten, naast alle schots en scheve grachtenpanden waarvan geen enkele hetzelfde is als de buur, en net niet voor haastende fietsers. Terwijl we alle monumenten misten.
Bijvoorbeeld door eroverheen te lopen, zoals bij het struikelsteentje in de foto. De steentjes zijn gelegd voor het huis waar een Jood uit gedeporteerd is. De naam en deportatiedatum staan erin gegraveerd, maar het is een raar idee om daar zomaar over heen te lopen. Het voelt eerder respectloos, iets wat een monument niet zou moeten zijn.

De memory walk hield in dat we via allerlei monumenten, die een soort spinnenweb van onzichtbare lijnen vormden, Amsterdam doorkruisten. Maar net als in het dagelijks leven is een monument iets wat stilletjes tegen de achtergrond wegvalt of waar nietsvermoedend overheen gelopen wordt -zelfs als je ernaar zoekt. Ik weet niet of dat is doordat monumenten onzichtbaar zijn, of doordat wij er niet naar kijken, maar er zijn er meer dan je denkt.
Ter voorbereiding van deze Memory Walk, werd iedereen gevraagd iets op te zoeken over een monument in de buurt en erover te vertellen. Pas toen kwam ik erachter dat om me heen meer monumenten verscholen zaten dan ik dacht, of dingen waarvan ik niet eens wist dat het monumenten waren. Het belangrijkste aan een monument is namelijk het verhaal en als er niemand meer is die het verhaal kent, is het simpelweg gewoon een beeld –of tegel of bank, je snapt me wel.

Zo waren er grootse verhalen achter monumenten die er geen recht aan deden, of juist mooie kunstwerken waar maar één zin aan uitleg op aangegeven was –of alleen een datum. En ik vraag me af waarom ik geen blaarpleisters had meegenomen, maar vooral waarom we monumenten neerzetten. Een logisch antwoord is natuurlijk omdat we een verhaal uit willen beelden om het niet te vergeten. Maar in hoeverre lukt dat ons, als we er toch niet naar kijken, toch niet bij stilstaan?

Geef een reactie